Charterbank

community van het Regionaal Archief Tilburg

Tegenwoordig gebruiken wij nieuwjaarsstijl, dat wil zeggen dat het nieuwe jaar op 1 januari begint. Dat lijkt voor ons vanzelfsprekend, toch is dat niet altijd zo geweest. In de middeleeuwen werden er verschillende jaarstijlen gebruikt. Een daarvan is de kerststijl: het nieuwe jaar begint dan op 25 december. Een andere jaarstijl is de boodschapstijl, het jaar begint op de dag van Maria Boodschap (Annunciatie), 25 maart. In Brabant werd tot 1575 (invoering nieuwjaarsstijl) de paasstijl gehanteerd. Hierbij begint het nieuwe jaar op Goede vrijdag of op paaszondag. Paastiijl is een problematische jaarstijl aangezien pasen niet op een vaste datum valt. Pasen kan vallen van 22-3 tot 25-4. In bepaalde jaren komt een bepaalde kalenderdag tweemaal voor en soms helemaal niet. ter verduidelijking werd de datum rond de tijd van pasen aangegeven met 'na pasen' of 'voor pasen'. Een voorbeeld uit de charterverzameling van Oisterwijk: het gaat hier om een akte van mandement van koning Philips II, houdende bevel om bij openbare publicatie te verbieden de gemeint van Oisterwijk te beschadigen. Het charter eindigt met: Gegeven in onse stadt van brussele den XXIXe dach meerte int jaer ons Heeren duysent vyfhondert zessenvyftich voer paesschen. Dat is dus 29 maart 1556 voor pasen; omgerekend naar nieuwjaarsstijl is de juiste datum 29-3-1557. Een handig hulpmiddel hiervoor is het standaardwerk van Georg Friedrich Grotefend, Handbuch der Zeitrechnung, te vinden bij Tips&links

 

Weergaven: 680

Tags: Charterbank, Grotefend, boodschapstijl, jaarstijlen, kerststijl, nieuwjaarsstijl, paasstijl

Reactie van Yvonne Welings op 27 Februari 2013 op 10.34

In Tilburg is rond 1490 al sprake van de nieuwjaarsstijl en niet meer de Paasstijl. In de schepenbankprotocollen staat de afkorting n.s. = nieuwe stijl.

Reactie van Jan Van Acker op 15 December 2015 op 12.38

Twee opmerkingen hierbij.

*Het nieuwe jaar begint Goede Vrijdag of paaszondag, wordt gesteld, maar eigenlijk is dit meer op Paaszaterdag, na het wijden van de Paaskaars, en dat verschoof in de liturgie tot op de zaterdagochtend, dus dan werd bijna heel de Paaszaterdag al tot het nieuwe jaarcijfer gerekend.

* In mijn ervaring sluipt bij het berekenen van de paasdatum erg vaak een fout, dus in de plaats van hulmiddelen als de tabellen van Grotefend, van Strubbe & Voet enz., kan je eigenlijk het makkelijkst een programmatje downloaden dat de paasdatum en andere feestdagen (en weekdagen enz.) in een oogwenk berekent: via http://www.grijsbaard.nl. Ik heb dit nog niet op fouten kunnen betrappen! En het is meteen ook toepasbaar voor het omrekenen van de Franse kalendergebruiken.

Opmerking

Je moet lid zijn van Charterbank om reacties te kunnen toevoegen!

Wordt lid van Charterbank

Forum

Wat Staat Daar? 2 antwoorden 

Begonnen door Miep Meijers. Laatste reactie van Miep Meijers 16 Nov 2015.

'Tenetur stuferum de tutela' (Oisterwijk, 1488)

Begonnen door Mark Vermeer 9 Apr 2015.

Roeijen? 2 antwoorden 

Begonnen door Etienne du Celliée Muller. Laatste reactie van Etienne du Celliée Muller 2 Jun 2014.

Over charters uit del.icio.us

© 2017   Gemaakt door Regionaal Archief Tilburg.   Verzorgd door

Banners  |  Een probleem rapporteren?  |  Algemene voorwaarden